Panel Sistemler

[LordofAndromeda]

   Panel sistemlerde yapıyı oluşturan asal elemanlar (sistem elemanları), düşey paneller (duvarlar) ve yatay paneller (döşemeler)’dir.
 
   Panel sistemleri oluşturan sistem elemanları (paneller) yapıda, farklı işlevleri karşılamaya yönelik olarak, farklı büyüklük ve ağırlıkta,  farklı malzemelerden ve yine farklı konstrüktif (bünyesel) özelliklerde imal edilebilmektedirler. Genellikle panel sistemlerin sınıflandırılmalarında da esas alınan bu özellikler aşağıda tanıtılmaktadır.
 
   Paneller yapıda karşılaşmaya yönelik oldukları işlevler açısından üç ana grupta toplanmaktadırlar :
 
   Panellerde Büyüklük :
 
   Paneller büyüklükleri açısından küçük paneller ve  büyük paneller olmak üzere iki ana gruba ayrılmaktadırlar. Küçük paneller, fonksiyonel eleman niteliğinde olmayan bir hacmin bir yüzeyinin kapatılması için bir kaçının bir arada kullanılması gereken panellerdir. Kendi içlerinde bloklar, dar paneller ve orta genişlikteki paneller olmak üzere üç grupta toplanmaktadırlar. Bloklar; bir boyutları kalınlıklarından az farkla büyük yada eşit olan göreli olarak küçük yüzeyli yapı elemanlarıdır. Düşey veya yatay konumda kullanılabilmektedirler. Dar paneller; genişlikleri  40-50 cm arasında değişen, yükseklikleri kat yüksekliğine eşit ya da altında olan panellerdir. Orta genişlikteki paneller; yine yükseklikleri kat yüksekliği dolayında genişlikleri ise dar panellerden fazla olmakla birlikte mekan boyutunun altında kalan panellerdir.
 
   Büyük paneller; genişlikleri mekan boyutuna eşit veya daha fazla, yükseklikleri ise yine kat yüksekliğine eşit veya daha fazla olan büyük yüzeyli yapı elemanlarıdır.Yatay konumda kullanılan bloklarda diğer panel türleri arasındaki en belirgin fark; montaj sırasında geçici bağlantı yapılması konusunda ortaya çıkmaktadır. Yatay konumda kullanılan bloklar ile yapımda geçici bağlantıya gerek duyulmamaktadır. Oysaki diğer panel türleri kendi kendilerine dengeli olarak ayakta duramayacaklarından geçici bağlantı zorunlu olmaktadır.
 
   Panellerde Ağırlık :
 
   Panellerin ağırlıkları büyüklüklerinin yanı sıra imalatlarında kullanılan malzemelere bağlı olarak ortaya çıkmaktadır. Paneller ağırlıkları açısından; hafif paneller, orta ağırlıkta paneller, ağır paneller olmak üzere üç grupta toplanabilmektedirler.
Hafif paneller; ağırlıkları 30 kg’ı aşmayan ve tek bir kişi tarafından kaldırılabileceği kabul edilen panellerdir. Orta ağırlıkta paneller; ağırlıkları 500 kg’ı aşmayan ve basit mekanik araçlar ile kaldırılabileceği kabul edilen panellerdir. Ağır paneller ise; ağırlıkları 500 kg’ın üstünde olan ve ancak vinç ile kaldırılabilen panellerdir.
   
   Panel Sistemlerde Taşıyıcılık Esasları :

   Yukarıdaki çeşitli özellikleri belirten paneller ile oluşturulan panel sistemlerde taşıyıcılık, yüklerin geniş yüzeyli elemanlar olan paneller aracılığıyla zemine aktarılması esasına dayanmaktadır.
   
   Panel sistemlerde taşıyıcı duvar panellerin yapı içinde düzenlenmesinde üç yaklaşım uygulanmaktadır.
       
       •   Taşıyıcı duvar panellerinin yapının uzun boyutu boyunca düzenlenmesi
       •   Taşıyıcı duvar panellerinin yapının dar boyutu boyunca düzenlenmesi
       •   Taşıyıcı duvar panellerinin yapının her iki boyutu boyunca düzenlenmesi

    Panel Sistemlerde Birleşim Noktaları :
 
   Panel sistemlerde birleşim noktalarının düzenlenmesi en önemli konulardan biridir. Bir yandan farklı elemanların bir bütün olarak çalışmasının sağlanması, diğer yandan da birleşim noktalarında ortaya çıkabilecek yalıtım sorunları, gerek tasarım gerekse gerçekleştirme aşamasında aşağıdaki konulara dikkat edilmesini zorunlu kılmaktadır :

       •   Yapının yatay ve düşey kuvvetlere karşı stabilitesinin sağlanabilmesi için birleşimin rijitliğinin sağlanması,
       •   Panel akslarının bir noktada kesişecek biçimde düzenlenmesi,
       •   Birleşim noktalarının hava ve su geçirimsizliğinin sağlanması,
       •   Isı köprüsü oluşumuna engel olması.

   Panellerin birleşimde esas olarak açık ve kapalı olmak üzere iki birleşim tipi uygulanmaktadır. Kapalı birleşim; panellerin birleşim noktalarında oluşan derzlerin, bir dolgu malzemesi ile tamamen kapatılması esasına dayanmaktadır. Soğuğa karşı etkin görülmekle birlikte, panelin iç yüzeyinde oluşabilecek nem, dış yüzeye aktarılamamaktadır. Beton panellerin birleşiminde dolgu malzemesi olarak harç kullanılmakta, dışarıda kalan uç genellikle mastik türü bir malzeme ile kapatılmaktadır. Ahşap panellerde temel prensip aynıdır. Derz genellikle yapıştırıcılık özelliği olan bir malzeme ile kapatılmaktadır.

   Açık birleşimde temel prensip, dıştan gelen rüzgarın balona benzetilebilecek ve basıncı azaltan bir boşluğa alınması ile iç kısma geçmesinin önlenmesidir. Bu boşluğa alçak basınç odası denilmektedir. Uygulamalar, bu tür birleşim ile yağmur suyunun da iç kısmına geçemediğini ortaya koymaktadır. Bu tür birleşimde derz doldurulmadığından bağlantı metal aksam aracılığı ile yapılmaktadır. Önemi olan nokta, bu metalin panellerin alt yüzeyine yerleştirilmesi ile basınç boşluğunda süzülen suyun uzaklaştırılmasıdır.

   Kapalı birleşimler şantiyede bir dolgu betonunun dökümünü ya da yapıştırıcı bir malzeme kullanımı gerektirdiğinden ıslak birleşim olarak da adlandırılmaktadırlar. Açık birleşimler ise benzer nedenle kuru birleşim olarak adlandırılmaktadırlar.